Classical Conditioning : මූලික කරුණු අවබෝධ කර ගැනීම

Classical conditioning යනු මානව හැසිරීම් හැඩගැස්වීමේදී සැලකිය යුතු කාර්යභාරයක් ඉටු කරන මනෝවිද්‍යාත්මක සංසිද්ධියකි. යම් පුද්ගලයෙකු විශේෂිත උත්තේජක සහ විශේෂිත ප්රතිඵල අතර (between specific stimuli and particular outcomes) සම්බන්ධතා ඇති විට මෙම ආකාරයේ සමීකරණය සිදු වේ. මෙම ලිපියෙන් අපි Classical conditioning මූලික කරුණු, එය ක්‍රියා කරන ආකාරය සහ අපගේ දෛනික ජීවිතයට එහි බලපෑම ගවේෂණය කරන්නෙමු.

 

Classical Conditioning යනු කුමක්ද?

Classical conditioning යනු 20 වැනි සියවසේ මුල් භාගයේදී රුසියානු මනෝ විද්‍යාඥ අයිවන් පව්ලොව් (Russian psychologist Ivan Pavlov) විසින් මුලින්ම සොයා ගන්නා ලද ඉගෙනුම් ක්‍රියාවලියකි. එය කොන්දේසි විරහිත උත්තේජකයක් සමඟ උදාසීන උත්තේජකයක් යුගල කිරීම (pairing a neutral stimulus with an unconditioned stimulus) ඇතුළත් වන අතර එය මුලින් කොන්දේසි විරහිත උත්තේජකයෙන් (unconditioned stimulus) පමණක් ඇති වූ ප්‍රතිචාරයක් ඇති කරයි. කාලයාගේ ඇවෑමෙන්, උදාසීන උත්තේජකය එකම ප්‍රතිචාරයක් ලබා දෙන කොන්දේසි සහිත උත්තේජනයක් බවට පත්වේ (neutral stimulus becomes a conditioned stimulus).

 

Classical Conditioning ක්‍රියා කරන්නේ කෙසේද?

Classical conditioning ප්‍රධාන කොටස් තුනක් ඇත: කොන්දේසි විරහිත උත්තේජකය, කොන්දේසි විරහිත ප්‍රතිචාරය සහ කොන්දේසිගත උත්තේජකය (: the unconditioned stimulus, the unconditioned response, and the conditioned stimulus). කොන්දේසි විරහිත උත්තේජකය යනු ස්වභාවිකවම ප්‍රතිචාරයක් ඇති කරන දෙයකි, Ex- ආහාර, ලවණ විමෝචනයට හේතු වේ (food causing salivation). කොන්දේසි විරහිත ප්‍රතිචාරය යනු කොන්දේසි විරහිත උත්තේජකයට ස්වාභාවික ප්‍රතිචාරයකි, මේ අවස්ථාවේ දී, ලවණ පිටවීම (salivation).

සීනුව නාද කිරීම වැනි උදාසීන උත්තේජකයක් සමඟ කොන්දේසි විරහිත උත්තේජකය නැවත නැවතත් යුගල කිරීමෙන්, උදාසීන උත්තේජකය අවසානයේ කොන්දේසි සහිත උත්තේජනයක් බවට පත්වේ. එහි ප්රතිඵලයක් වශයෙන්, කොන්දේසි විරහිත උත්තේජකයක් නොමැතිව, කොන්දේසිගත උත්තේජකය පමණක් කොන්දේසිගත ප්රතිචාරය, (salivation) ලබා ගත හැකිය.

 

Applications of Classical Conditioning:

classical conditioning අපගේ එදිනෙදා ජීවිතයට බලපාන බොහෝ සැබෑ-ලෝක යෙදුම් තිබේ. නිදසුනක් වශයෙන්, දැන්වීම්කරුවන් බොහෝ විට ඔවුන්ගේ නිෂ්පාදන ධනාත්මක හැඟීම් හෝ අත්දැකීම් සමඟ සම්බන්ධ කිරීමට සම්භාව්‍ය සමීකරණ ශිල්පීය ක්‍රම භාවිතා කරයි. ඔවුන්ගේ නිෂ්පාදන ආකර්ශනීය නිරූපණ හෝ ආකර්ශනීය ජිංගල් සමඟ යුගල කිරීම මගින්, ඔවුන් මිලදී ගැනීමක් කිරීමට පාරිභෝගිකයින් දිරිමත් කරන ධනාත්මක සංගමයක් නිර්මාණය කිරීමට ඉලක්ක කරයි.

 

classical conditioning අවබෝධ කර ගැනීමේ ප්‍රතිලාභ:

classical conditioning ක්‍රියා කරන ආකාරය අවබෝධ කර ගැනීමෙන්, අපගේම හැසිරීම් සහ අභිප්‍රේරණ පිළිබඳ අවබෝධයක් ලබා ගත හැක. නිදසුනක් වශයෙන්, අපගේ ක්‍රියාවන්ට බලපාන ප්‍රේරක හඳුනාගැනීම අපට වඩාත් දැනුවත් තීරණ ගැනීමට සහ අනවශ්‍ය පුරුදු අත්හැරීමට උපකාරී වේ. මීට අමතරව, classical conditioning අවබෝධ කර ගැනීම වඩාත් ඵලදායී සන්නිවේදනය සහ ඒත්තු ගැන්වීමේ කුසලතා ඇති කිරීමට හේතු වේ.

 

නිගමනය:

අවසාන වශයෙන්, classical conditioning යනු අපගේ හැසිරීම් වලට සියුම් නමුත් ගැඹුරු ආකාරයෙන් බලපාන ප්‍රබල මනෝවිද්‍යාත්මක මූලධර්මයකි. අපගේ ජීවිතයේ සමීකරණයේ කාර්යභාරය හඳුනා ගැනීමෙන්, පුද්ගලික වර්ධනය සහ ස්වයං-වැඩිදියුණු කිරීම සඳහා එහි බලපෑම් උපයෝගී කර ගැනීමට අපට ඉගෙන ගත හැකිය. නරක පුරුදු අත්හැරීම හෝ ධනාත්මක ආශ්‍ර ඇති කර ගැනීම වේවා, අප කවුරුන්ද යන්න සහ අප අවට ලෝකය සමඟ අප අන්තර් ක්‍රියා කරන ආකාරය හැඩගැස්වීමේදී classical conditioning වැදගත් කාර්යභාරයක් ඉටු කරයි.